Joomla Kurulumu

Joomlamızı indirdik, hosting ve domainimizi de satın aldık. Domainimizi hostingimize yönlendirdik. Hostingimizde bi ftp hesabı oluşturduk. Şimdi, indirdiğimiz joomla, sıkıştırılmış bir pakettir. Onu FTP ye atmadan önce masaüstümüze açıyoruz.

FTP ye bağlanmak icin ftp.siteadi.com şeklindeki adresi tarayıcımıza girmemiz gerekiyor. Zaten bağlandığı anda, bize kullanıcı ismi ve şifre soracak. Bir diğer yöntem (bence en sağlıklı olanı) bir ftp client ile bağlanıp, işlemleri o şekilde halletmeniz. Bu tür programların bazı avantajları var. dosyaları daha hızlı gonderiyorlar benim yaptığım testlere göre. Daha fazla hakim oluyorsunuz hostunuza gonderdiğiniz dosyalara.

Ben Cute FTP kullanıyorum. Cute Ftp yi burdan indirebilirsiniz. Web üstünde alternatif bi sürü program var. Dilerseniz, onlara da çeşitli sitelerden ulaşabilirsiniz. Ben bunu kullanıyorum ve tavsiye ederim, kullanımı basit ve güzel.

FTP ye bir şekilde bağlandınız. Önünüzde bomboş şekilde duruyor (ilk girdiğinizde, hostinge ait bazı temel dosyalar ve dizinler olabilir. Onları silmeyin sakın:). Daha once masaüstüne açtığımız joomla paketinin içindeki tüm dosyaları seçiyoruz, hooop FTP nin içine sürüklüyoruz. Kopyalama işlemi, bağlantızın ve hostunuzun hızına bağlı olarak değişebilir. Yarım saat gibi bi sürede bende kuruluyor.

Bu yükleme işlemi sonuçlandıysa, şimdi kurulum aşamasına hazırız demektir. Zip içinden çıkan tüm dosyaları, FTP nin kök dizinine attıysanız www.siteadi.com şeklinde girin sitenize. Joomla kurulum ekranı gelecek. Şimdi adım adım ne yapmamız gerektiğini inceleyelim:

Joomla database tabanlı bir sistemdir; diğer tüm cms sistemlerinin olduğu gibi. O yüzden hostinginizin, Database desteği olması gerekiyor. Freehost üstünde deneme yapacaksanız eğer (ki tavsiye ederim), mysql destekli bir host seçin. Kuluma geçmeden önce, joomla nın kullanacağı bir database (veritabanı) oluşturmamız gerekiyor. Sitemiz içeriğinde ne var ne yok bu database içerisinde tutulacak. İstediğimiz zaman bu veritabanının yedeğini alabileceğiz. Sitemizin yedeğini almış olacağız böylece.

Veritabanı (database) nasıl oluşturulur, anlatamayacağım. Çünkü hemen her host firmasının paneli farklı diğerlerinden. Çoğu host firması, geniş bir yardım dökümanı oluşturuyor zaten. Çok zorlanacağınızı sanmıyorum. Database için seçeceğiniz username ve passwordu, database name kısmını, defterimize kaydediyoruz. Daha sonra çok işimize yarayacak.

Veritabanımız hazır ise, joomla'mızı kurmaya geçelim. Internet tarayıcımızı açıp sitemizin adresini giriyoruz.

Böyle bir ekran bizi karşılıyor. Bu joomla'nın kurulum ekranı. Serverimizin mevcut ayarlarınını gösteriyor. Bu sayfada gördüğümüz her özellik, joomlanın çalışması için temel teşkil eden ayarlar. Kırmızı ile gösterilen parametreleri yeşile çevirmemiz gerekiyor. Joomla bu aşamada, kendi çalışma prensipleri için gerek duyduğu ayarlar için bizi uyarıyor.

Buradaki pek çok ayar, serverinize gore değişiklik gösterebilir. Ama ilk açılışta kırmızı ile işaretlenmesi kesin olan ilk ayar, configuration.php ile ilgili uyarı. Masaütünde bi txt dosyası oluşturacağız bu uyarıyı engellemek için. Sonra ismini configuration.php yapıp serverimize göndereceğiz. Sonra ftp programında, sağ tuşla tıklayıp dosyaya, properties sekmesini seçeceğiz. Açılan pencerede, permission sekmesini bulacağız. Bu sekmenin karşısında normalde sayısal bir değer bulunur. 664 dür genelde bu sayı. Biz bunu 777 yapacağız. Yani dosyanın yazım iznini açıyoruz. İşlem tamalandıktan sonra, joomla installation penceresinin sag üst köşesindeki Check Again butonuna basarak, sayfadaki bilgilerin yenilenmesini sağlayacağız. Unwriteable yazısı, direk Writeable dönecek. Geri kalan bikaç ayar daha var.

Bu resimde görünen alandaki hemen hemen tüm ayarlar, sunucumuzun, yani hostingimizin temel ayarları. Benim hostumda kurulumda bu şekilde görünüyor. Burda kırmızı ile işaretlenen ayarlar, joomla'nın normal çalışmasını engelleyebilecek ayarlar. O yuzden değiştirilmesi gerekiyor. Fakat sunucu seceneklerini, genelde biz değiştiremiyoruz. Bazı hostinglerde, manuel olarak pek çok ayara erişebilmek mümkünse de, bu bir güvenlik açığı doğuruyor aynı zamanda. O yuzden buna izin verilmiyor genelde. Bizim burda değiştirebileceğimiz bir ayar var. Resimde de kirmizi ile işratelenmiş olan Register Globals. On olan register globals degerini off yapmamiz gerekiyor. Bunun için, masaüstüne (veya başka bir konuma) kopyaladığımız joomla paketimizi açıyoruz, içerisinden, globals.php dosyasını, bir HTML editörü veya notepad ile açıyoruz.

bu dosyanin 24. satırında;

define( 'RG_EMULATION', 1 );

şeklinde bir kod göreceksiniz. Bu koddaki 1'i, 0(sıfır) olarak değiştirmemiz gerekiyor. Sonra dosyayı kaydedip, FTP mize göndereceğiz, mevcut dosyanın üstüne yazacağız. sonra Joomla installation sayfasindan, Check Again dediğimizde, Tüm seceneklerin yeşil olduğunu göreceğiz:)

Bu beladan da kurtulduğumuza göree... Şimdi son seçenekleri kontrol edelim.

İş bu resimde görünenler arkadaşlar, klasör izinleri. Joomla diyor ki, bu dizinlerin hepsinin yazım izinleri olması lazım, benim düzgün çalışabilmem için. Biz de onun bu isteğini kırmıyoruz, yazım izinlerini teek teeek veriyoruz:)) Az once configuration.php için yaptığımız işlemleri, bu kez, bu listede kırmızı görünen tüm dizinleri, FTP den bulup, bu sefer klasore sağ tuş ile tıklayarak, preferences sekmesine gelip, permission değerini 777 yapacağız. Yanlız burda bi önemli şey var. Bazı hostlarda, dizini secip, özelliklerinden 777 yapmak yetmiyor. Bazılarının alt dizinlerine de bu işlemi tek tek uygulamak gerekebiliyor. İçerideki dosya ve dizinler bitince, bir üstteki dizinin iznini değiştirmek lazim. Belirteyim.

 Dizinlerle ilgili sorunumuzu da halledip, next dedikten sonra, bu sayfa cikacak karşımıza:) Bu sayfa aynı zamanda, en çok zaman alan aşamayı da geçtiğimizi ilan eden sayfadır:) Joomla'nın lisans sözleşmesi... Joomla GNU/GPL lians ile korunan bir sistem. Bu lisans türü ile ilgili geniş bilgiyi de yine ayrı bi başlık altında belirticem bi gün. Next diyoruz...

işte bu aşama, dananın kuyruğunun koptuğu aşamadır. Database'imizi oluştururken, tüm bilgileri, defterimize kaydetmiştik. Şimdi tüm o yazdıklarımızı, burda ilgili boşluklara geçireceğiz.

Hostname: Genelde localhost olarak kullanılır. Şu an kullandığım hostingde farklı bi değer giriyorum. Database'i oluşturduğum zaman, bana veritabanımın saklandığı adresi direk veriyor, o adresi bu bölüme kopyalıyorum. Sizin hostunuzda da bu şekilde bir adresleme varsa, yeni bi veritabanı yarattığınız anda o adresi size verir. Direk buraya yapıştırırsınız o adresi.

Takip eden üç parametreyi, veritabanı oluştuğu zaman kaydettiğimiz bilgilerle dolduruyoruz. MySQL Table Prefix kısmını ise aynen birakiyoruz. Geri kalan ayarlar, aynen kalıyor ve next diyoruz.

Next dediğimizde, database ile ilgili bilgilerin doğruluğunu onaylamamızı isteyen bir onay kutusu çıkacak. Ok deyip geçeceğiz. Bu da son aşamamıza geçtiğimizi belirtiyor:)

Bu aşamada, sitemizin görünen adını belirliyoruz. Girdiğimiz metin, tarayıcı penceresinin en üstünde gorunecek. Bu kısma girdiğimiz tüm bilgileri daha sonradan değiştirebiliyoruz. Dilediğimizi yazıp, next diyoruz.

Bu bölümde, domain adresi ve hostingdeki ana klasör ile ilgili bilgiler görüntülenir. bizden dogrulamamızı ister. URL ve Path seçenekleri, joomlanın server'dan direk okuduğu değerlerdir ve %90 doğrudur. Sadece, email adresimizi girip, admin password için unutmayacağımız bir şey belirlememiz gerekiyor. Alttaki iki seçenek olduğu gibi kalıor ve next diyoruz.

Tarayıcıyı penceresini kapatabiliriz. Şimdi yapmamız gereken şey, FTP ana dizinine girip, "installation" adlı klasörü silmek. Silme işlemi tamamlandığında, Joomla'yı başarı ile hostumuza yükledik demektir.

Geçmiş olsun:)

Joomla Kurmadan Önce

Nasıl bir site yapacağımıza karar verdik, joomla'mızı indirdik. Hazırız yani...

Web sitesi hazırlamak, yemek yapmaya çok benziyor bence. Nasıl ki yemeğin lezzetini, malzemenin kalitesi, karışımların oranı etkilerse, web sayfamızı yaparken de bu unsurlara dikkat etmemiz gerekiyor. Malzemeyi iyi seçmeli, yerine kullanmalıyız.

Web sitemiz icin ana 3 unsur var. Ileriki aşamalarda, bu 3 unsur, sitenin gidişatı üstünde önemli roller üstlenecek. (Başlangıç seviyesinde olan, daha once hiç web sitesi hazırlamamış arkadaşları hedefleyerek, açıklamalarımı en basit dille ve uzuun uzuun yapmaya çalışacağım:) Nedir bu üç şey?:

1-Domain:
Domain, en basit anlatımla, sitenizin adresidir. www.sitem.com şeklinde olan şeydir yani:) Domainin çalışma mantığı aslında basittir. Siz bir sağlayıcıdan, domain satın alır ve hostinginize yönlendirirsiniz; kullanıcılar adresinizi girdiğinde tarayıcılarına, sistem onları sitenize ait dosyaların bulundugu web alanınıza (hostinginize) yönlendirir. Dosyalarınız yani siteiz goruntulenir.
Web üzerinde domain adı tescil eden bir sürü firma var. Her firma, çeşitli kampanyalar ve fiyatlar sunuyor. Bununla ilgili araştırma yapıp size bazı önerileri başka bi yazımda ileteceğim. şimdilik genel hatları ile bahsedeyim. Domain adı tescil ederken minimum 1 senelik kaydedebilirsiniz. Eğer sitenize güveniyorsanız, en az 2 yıllık tescil etmenizi öneriyorum. Böylece tescilin doldugu tarih ile işiniz olmaz, yine 1'er senelik periyotlar halinde, süreyi uzatırsınız, unutma veya bir aksilikten kaynaklanan gecikmelerden etkilenmeden domaininize sahip olursunuz. Fiyatlar ortalama 10$ civarıdır. 4,99$'a kadar satan yerler var, ancak bu ilk sene icin gecerli, sonraki her yıl için, 9$ civari ücret alıyorlar.
2-Hosting
Hosting, web siteniz ile ilgili tüm dosyalarin bulunduğu web alanıdır. PC'nizdeki klasorlere benzer aslında temel olarak. Ama birbirinden farklı bir çok özelliği vardır hostinglerin. O yuzden seçim yapmadan once en iyi araştırmanız gereken şey, hostingdir.
Hostingin temel mantığı, depolamadır. Kaydettiğiniz domaine, hostinginizin yerini söylersiniz, kullanıcılar domaininizi, tarayıcılarına yazdıkları anda, sistem hostinginize yönlenir ve siteniz görüntülenir.
Hostinglerin kalitesini belirleyen bi kaç unsur var. kritik unsurlar bunlar. O yüzden, başlangıçta acele etmeden, bu özellikleri iyi araştırmak ve karar vermek lazım. Çok ucuza kaçmamak ve pahali olan her hosta güvenmemek lazim.
Nedir bu unsurlar?

Oncelikle Serverin hızından emin olmamız gerekiyor. Bazı en onemli unsur belkide bu. Ziyaretcilerin sitenizi en hızlı şekilde gezebilmesi, içerikten faydalanabilmesi gerekiyor. Bu yüzden, bir hosting ile ilgilendiğinizde, web üzerinden, bu hostu daha önce kullanmış kişilerin fikirlerini almak gerekiyor. Pek çok forumda bu tür şikayetler dile getirliyor.
Bir diğer husus, serverin türü. Linux ve windows server diye temelde ikiye ayrılıyor. Başka çeşitler, alt özellikler de var, onları da ayrtı bi konu halinde işlemeyi düşünüyorum.
Bir diğer özellik, hostinglerin, aylık bandwith'i. Hostingler, dosya transferini kısıtlarlar. Mesela ayda 50 mb bandwith i varsa hostingin, kullanıcılar o ay icindeki ziyaretlerinde goruntuledikleri sayfalarla, 50mb i doldurduğunda, extra ücret odersiniz veya limitin doldugunu belirten bi uyarı açılır siteye girenler tarafından goruntulenen. ama son donemde bu bandwith ler büyüdü. O yuzden o tür sorunlarla karşılaşılmıyor pek. yinede inceleyin host alirken.

Host için gereken minimum özellikler şunlar:

PHP 4.2.x veya daha yeni bir sürüm,
MySQL 3.23.x veya daha yeni sürüm,
Apache 1.3.x veya daha yeni sürüm.

Bu özelliklere sahip bir host işinizi gorecektir. Önemli bir diğer nokta da SafeMode. Ne işe yaradığını Daha sonra anlatacağım. Ama Bu modun açık olması, pek çok fonksiyon için gerekli.


3- Sistem:
CMS sistemi olarak joomla seçtiğimiz için, kaliteli malzememiz cepte. Joomla sürekli güncellendiği için, güvenli sayılabilecek bir sistemdir. Daha once de belirttiğim gibi, ana sistemi ve eklentileri geliştiren bir sürü insan olduğu için, hemen hemen her türlü ihtiyacı karşılayacak türde bir sistem.

Hosting aldik. PHP destegi olan bi linux hostinge ihtiyacimiz var. Hosting ile domaini ayni firmadan alma olanağınız varsa, tereddüt etmeden alın.

Ben madde madde dikkat edilmesi gereken bazı noktaları yazayım:

-Domain ismi seçerken, sitenizin ana işlevleri ile ilgili bir isim secmeye özen gösterin. Örneğin yemek tarifleri içeren bir site yapacaksanız, yemek ve tarif kelimeleri domain de geçerse, ileriki aşamalarda, arama motorları için çok işimize yarayacak.

-Mümkünse, birden fazla domain almak iyi sonuç verecektir. Domain isminde, "-" "_" gibi işrateler olmaması, adresin akılda kalması açısından önemli:) Sonracııma...
Birden fazla domainin de şöyle bir faydası var. Site istatistiklerinden bakarsınız, hangi domain daha fazla tutulduysa, o domain kalır diğerlerini isterseniz iptal edersiniz ileride. Tercih şansınız olur.

-Sitenizi hazirlamaya başlamadan önce, bir tane defter alın, başlardan 20 sayfa filan boşluk bırakın. İlk 20 sayfaya, domain, hosting şifreleri, FTP hesapları ile ilgili bilgileri not etmek için kullanırsınız. Sitenizle ilgili bilgileri, mümkün mertebe bilgisayarınızda kayıtlı tutmayın güvenlik için. Hem sisteminiz hacklenebilir ve domain ile hostingi kaybedebilirsiniz geçici olarak, hem de, sistem çöktü, yedek almadan format attınız. Bin türlü ihtimal var, bunlara karşı elinizde şifreler güvenli şekilde saklanır.
Geri kalan yapraklara da, site ile ilgili aklınıza gelen herşeyi yazın. Mümkünse, sitenin sahip olacağı bölümler ile ilgili bi ağaç şeması hazırlayın. Bu ileriki aşamalarda işinizi mütiş kısaltır, kolayca hazırlarsınız sitenizi. Çok komplex şeylerle uğraşırken, yardımcınız olur. Hafızanızı zorlamaya gerek yok değil mi?:)

-Web sitenizin ana konusuna uygun grafikler hazırlamanız da gerekiyor. Bunun icin joomla template'lerinden (hazır gorsel şablonlardan) faydalanabileceğiniz gibi, bu şablonlardan birini tamamen değiştirebilirsiniz de. Buna da değineceğim ayrı bi başlık altında.

Şimdilik bu kadar aklıma gelenler. Hatırladıkça, yine bu konu altıına yazarım...