Joomla | Global Configuration/Metadata

6. Sekmemizde, Metadata var. Sitemizin metatag'larını bu bölümden yönetiyoruz. Bilmeyen arkadaşlar olabilir. Metatag'lar, sitemizi, arama motorları ve dizin hizmetlerine tanıtmaya yarıyor. General Configuration'da, metadata sekmesinde, bu işi gören 4 bölüm var. İnceleyelim:

Global Site Meta Description: Sitemizi ve içeriğini anlatacak bir metin yazıyoruz bu bölüme. Olabildiğince açıklayıcı ve sade olması gerekiyor. 255 karakteri geçmemenizi tavsiye ederim. Burada yazdığınız her kelimenin, arama motorları açısından önemi var, o yüzden iyi hesaplamak lazım. Daha sonra Seo ile ilgili yazılarımda çok daha geniş bahsedeceğim.

Global Site Meta Keywords: Keywords, arama motorlarında, hangi kelimelerle arama yapıldığında çıkmak istiyorsak, onları belirliyoruz bu kısımdan. Keywordler, arama motorları için önemli şeyler. Bir kaç püf nokta var keyword seçiminde dikkat etmemiz gereken. Sitenizin içeriğini en iyi anlatan kelimeleri seçmemiz gerekiyor. Ama aynı zamanda, bu kelimelerin içeriğimizde de bol bol geçmesi gerekiyor.
Bir diğer husus, kelimelerin sayısı. Normalde, 60 kelimeyi geçemememiz lazım. buraya 60 kelime yazabiliriz. Ama arama motorları için bazı eklentiler var, ileriki aşamalarda göreceğiz. Onları kullanırken, azaltmamız gerekebilir. Neden mi?
Şimdi seo bileşenlerinin bir kısmında şöyle bir özellik var. Bi içerik haziradık. Mesela bi haber yazdık sitemize. Haberin içinde bi sürü kelime geçiyor. Seo bileşenine diyoruz ki, bize her içerikten 15 keyword al. Bizim her haberimizden 15 tane keyword aliyor ve o haber goruntulenirken, mevcut keywordlere, 15 tane ekliyor.
Bunun haricinde, zaten biz yeni bir içerik eklerken, keyword girebiliyoruz. Sitenin keywordlerinin haricinde, icerige ozel kelimeler belirleyebiliyoruz yani. Dolayısıyla, her iki sebepten dolayı, keywordlerimizi böleceğiz. Mesela 40 tane ana keyword ve içerikler veya seo eklentileri için 20 şer keyword yapabiliriz.

Şimdi son iki seçenek ile ilgili bişey söyleyeyim başta. Hatta onları bi açıklayayım ondan sonra not düşeyim.

Show Title Meta Tag: Bu seçenek, girdiğimiz açıklamanın ve keywordlerin, içerik sayfalarında da kullanılmasını isteyip istemediğimizi belirleyebilmemiz için. Diyelim ki sadece anasayfada kullanılmasını istiyoruz, diğer içerik bölümlerinde de, sadece içerik ile ilgili açıklama ve keyword olsun diyoruz. O zaman bu seçeneği kapatacağız.

Show Author Meta Tag: Bu seçenek aktif olduğunda da, sayfalar görüntülenirken, yazarın içerik için eklediğim metatag'lar görüntüleniyor. Kaldırırsak seçeneği, o zaman sadece sitenin genel metatgları kullanılıyor.

Bu seçenekler ile, demin bahsettiğim keyword sorunları da halledilebilir. Bu da aklınızda olsun:)

Joomla | Global Configuration/Server

Bir diğer Sekmemiz, server sekmesi, global configuration'da. Bu bölümde, server ile ilgili bilgiler veriliyor ve yine bir kaç tane ayar var müdahale edebileceğimiz. Ama şöyle söyleyeyim. Ben bu zamana kadar u bölümde herhangi bir şeyi değiştirme gereği duymadım. Yine de değineceğim:

1- Absolute Path: Absolute path, FTP sürücünüzün gerçek adresini verir. ftp.siteadı.com şeklinde FTP ye bağlandığımızda, biz bu pathdeki dosyalara erişiyoruz. Çeşitli sebeplerden dolayı, u absolute path'e ihtiyacımız oluyor. Oyle durumlarda, direk bu kısımdan o bilgiyi alabiliriz.
2- Live Site: Live site kısmında, sitemize ait domain adresi görünüyor.
3- Secret Word: Ne işe yaradığını bimiyorum. Webden araştırdım, türkçe kaynakların herhangi brinde bulamadım heuz. ama en kısa zamanda ne olduğunu öğreneceğim. ChMod ile ilgili bişey sanırım.
4- GZIP Page Compression: Gzip, bir çeşit sıkıştırma metodu. Sayfaları hafızada sıkıştırıyor sanırım. Dahaaz yer kaplamsı için. Bazı eklentiler (forum entegrasyonlarında genelde) Bu opsiyonu kapamamız öneriliyor.
5- Site Session Lifetime: Kayıtlı kullanıcılarımız, sitenin arayüzünden, giriş yaptıklarında, belirli bir süre işlem yapmadıkları takdirde, yeniden giriş yapmak üzere sistem tarafından offline duruma getirilirler. Bunun için gereken bekleme süresi, saniye olarak burdan beirtiliyor...
6- Admin Session Lifetime: Bu özellik ise, bir önceki adımın, admin paneli için geçerli olanı.
7- Remember Expired Admin page: Admin oturumu için belirlediğimiz süre içinde ilem yapmadık, sonra geri döndük çalışmaya başlayacağız. Bu seçenek etkinletirdiğimizde, bizi direk kullanıcı girii penceresine yönlendiriyor.
8- Session Authentication Method: Bu seçenek ile, erişim güvenliği için belirlenmiş 3 seçenekten biri aktif hale getirilebiliyor. Dikkat ederseniz, önerilen seçenek, en yüksek güvenliği sağlayan 3. seviye. Daha altı, sitenizin üvenliğini tehdit ediyor. Tam olarak ne işe yarıyor diye soranlar olur belki. Çok kaba hatları ve bildiğim kadarı ile, şöyle ifade edeyim. Admin paneline aynı anda erişim olanağı sağlıyor bu güvenlik seviyeleri. Örneğin, aol veya bir proxy üzerinden backend'e erişim sağlayabilmek için, 2. seviyey düşürmeniz gerekiyor. Ben asla ve asla bu seçeneğe dokunmamanızı, en yüksek seviyede tutmanızı öneriyorum.
9-Error Reporting: Sistemde oluşacak hataların raporlanması ile ilgili 4 değişik seçenek var burda. Sistem standardı, raporlama yok, basit raporlama ve maksimum raporlama. Çok ayrıntısına girmeyeceğim. Bu sekmedeki tüm ayarlar gibi, ileri düzey kullanıcıları ilgilendiriyor.
10- Help Server: Help server, adından da anlaşılabileceği gibi, joomla yardımı ile ilgili geçerli olan sunucuyu belirlememizi sağlıyor. Varsayılan değeri değiştirmemenizi öneriyorum. Joomla.org, zaten joomla'nın geliştiricileri tarafından yapılmış, joomla için başvurabileceğiniz en zengin kaynak. Yardım sökümanları da oldukça zengin, fakat ingilizce. Türkçe bir sürük kullanıyorsanız, çeviri ve derlemeyi yapan ekip, bir başka sunucuya yonlendirmiş olabilir. Değiştirmeden önce danılın bence...

Geri kalan ayarlar, dosya ve dizin oluşturma izinleri ile ilgili. ikisinde de, sunucunun geçerli ayarlarını kullanmamız yeterli. Bu kısım da ileri düzey kullanıcılar için.

Joomla | Global Configuration/Database

Global Configuration'daki bir diğer sekme, database... Joomla'yı kurarken girdiğimiz database bilgilerini burda aynen görebiliyoruz. Bu kısımda yanlışlıkla bile değişiklik yapmamamaya özen gösterin, çünkü en baştaki konularda bahsettiğim gibi, database, tüm içeriğimizin saklandığı depolama birimidir. Bi sorun çıkarsa sitemizi kaybedebiliriz.

Cızzzz deyip geçmek de istemiyorum. Ama bu sayfada gördüklerinizi, iyice tecrübe edinmeden, veya yeterli tecrübeye sahip bir arkadaşınızın gözetimi olmadan denemeyiniz diye de belirteyim:)

Sitenizin database yedeğini aldınız. Herhangi bir sebepten dolayı üstünde değişiklik yaptınız (veri eklediniz çıkardınız) ve bunu mySql üzerine farklı isimle (bu çok önemli) gönderdiniz. Joomla'nın, o database üstünden çalışmasını istiyorsunuz. O zaman burdan, gönderdiğiniz 2. database'in bilgilerini ve host adresini giriyorsunuz. Joomla o veritabanı üstündeki veriler ile, çalışmasını sürdürüyor.

Bu işlev bi başka şekilde de işe yarıyor. Bi sebepten sitenizde sorun oldu. Yeniden kurulum yapacaksınız, ama eski database'iniz duruyor. O zaman, bu aşamaya kadar olan tüm adımları izleyip bir joomla kurulumu gerçekleştiriyoruz. Sonra, eski database'imizi, server üzerine gönderiyoruz. Daha sonra, global configuration'dan, database sekmesinden (yani burdan) eski database'imizin bilgilerini giriyoruz.

Böylece aslında joomla sistemi yedekleme hakkında da genel bir bilgi vermiş oldum. Bu konuyu uzun uzun açıklayacağım daha sonra.

Joomla | Global Configuration/Content

General Configuration'daki 3. sekme olan Content'i inceleyelim. Content, joomla içerisinde oluşturduğumuz içeriklere deniyor. Bu sekmeden de, o içerikler ile ilgili genel ayarlamalar yapılıyor. Burdan girdiğimiz parametrelerin çoğunu, daha sonra yeniden göreceğiz. İçeriklerimizi oluştururken, her site içeriği için ayrı ayrı ayarları değiştirebilme imkanımız olacak. O aşamada, olduğu gibi bıraktığımızda, burdaki genel ayarlar geçerli kalacak. Yine sıra ile inceleyelim:

1- Linked Titles: Bu seçenek, içeriklerimizin başlıklarına link eklememizi sağlar. Joomla'da eklediğiniz haberlerin tam metin halinde görünmemesi için, "read more" (devamını oku) opsiyonu var. Bi giriş metni yazıp, sonrasında ana metni ayrı bi bölüme ekliyorsunuz, ileride göreceğiz. Ana sayfada içerik ile ilgili, sadece giriş metni görüntülenir. Normalde "read more" butonuna tıklayarak metnin devamını okuyabilirsiniz. Bu seçeneği aktif hale getirdiğimizde, başlıklara tıklayarak da, ana metni görebiliyoruz.
2- Read More Link: Az önce bahsettiğimiz "read more" linkinin görüntülenmesi seçeneği buda.
3- Item Rating/Voting: Joomla, sitenize eklediğiniz içeriklerin oylanmasına olanak tanıyor. Bu seçenekle, oylamayı aktif veya pasif hale getiriyoruz.
4- Author Names: İçerikleri yazan kullanıcıların, isimlerinin görüntülenmesini istiyorsak, bu seçenekten aktif edebiliyoruz.
5- Created Date and Time: İçeriği oluşturduğumuz zaman ilişkin bilgilerin görüntülenmesini istiyorsak, bu seçeneği kullanacağız.
6- Modified Date and Time: Daha önceden oluşturduğumuz bir site içeriği üstünde değişiklik yaptığımızda, oluşturma tarihine ek olarak, düzenleme tarihi de görüntülenebiliyor. Arzu edersek burdan etkin hale getiriyoruz bu özelliği.
7- Hits: Sitemize eklediğimiz içeriklerin okunma(tıklanma) sayılarını görebilmemiz mümkün, bu seçenek sayesinde.
8- PDF Icon: Joomla'nın en sevdiğim özelliklerinden bir tanesi, eklediğiniz içerikleri, direk PDF formatına çevirmesi. Sayfada görüntülenen tüm içeriklerin tepesinde, pdf icon'u oluyor, tıklandığında, acrobat ile görüntüleniyor. Bu icunun görünürlüğünü, bu seçenek ile ayarlıyoruz.
9- Print Icon: Diğer bir sevdiğim özellik, içeriklerin direk yazdırılabilmesini sağlayan "print icon". Sayfanın kullanıcı tarafından düzenlenmesini gerektirmeden çıktı alabiliyor. PDF icon'unun yanında duruyor simgesi normalde. Bu seçenek ile, görünülürlüğünü ayarlıyoruz.
10- E-mail Icon: Türkçe'de, "arkadaşına gönder" şeklinde kullanılan özelliği biliyorsunuzdur. Joomla da bu işlevi sağlıyor. Simgesi yine PDF'nin sırasında. Bu seçenekle, simgenin görünürlüğünü ayarlıyoruz.
11- Icons: Bu ne işe yarıyordu unuttum:D
12- Table of Contents on multi-page items: Çok uzun metin girmeniz gereken içerikleriniz var diyelim. Akademik bir araştırma ile ilgili mesela. Aşağılara doğru uzayan, uzun sürede yüklenen bi sayfa olmasını istemiyorsunuz. Joomla da ona, "page break" diye bir çözüm bulunmuş. Metni girerken, belirli noktalara bu işaretleri ekliyorsunuz. Tüm metninizi, işaretlediğiniz yerlerden bölerek, bir kaç sayfalık içerik oluşturuyorsunuz, tek bir başlık altında. İşte bu şekildeki içeriklerin, sayfaları arasında gezinmek için, sayfa numaraları en altta görünüyor. Bununla yetinilmemiş, bir küçük indeks oluşturulmuş, içeriğin en tepesinde görünüyor bu indeks. Sayfaları gösteriyor. Bu seçenek, o özelliği açıp kapatıyor.
13- Back Button: En başta anlattığımız "read more" linkine tıkladığımızda, içeriğin tümünü görüntülüyorduk. Back button, bu görünümden, bir önceki görünüme (anasayfaya) geri dönmemizi sağlıyor. Bu seçenekten etkinleştiriyoruz.
14- Content Item Navigation: Yine "read more" ile içeriğin tümünü görüntülerken, ana sayfaya dönmeden, bir sonraki veya bir önceki içeriği görüntülemek isteyenler için, içeriğin en altında, ileri, geri butonları oluşturuyor. Ekleniş sırasına göre, içerikler arasında gezinmeye olanak tanıyor. Bu seçenek ile etkinleştiriyoruz.

Bu dert de bitti:D Bir sonraki sekmeye geçebiliriz artık...

Joomla | Global Configuration/Locale

Global Configuration bölümündeki ikinci sekme, Locale. Sitemizin bölge ayarlarını bıradan yapıyoruz. Bir kaç ayarı var sadece:

Bu sekmedeki müdahale etmemiz gereken 3 bölüm var sadece. Aslında sadece bir kez düzenlememiz gerekiyor bunu her sitemizde.

1- Language: Sitemizin dil ayarını bu bölümden yapıyoruz. Ama oncesinde, sitemiz için alternatif dil paketlerini indirmemiz ve yüklememiz gerekiyor. Bunu ayrı bir konu olarak ele alacağım.
2- Time Offset: Sitemizin dahil oldugu saat dilimini burdan seçiyoruz. Sitenin hedef kitlesine göre bir saat dilimi seçebilirsiniz burdan.
3- Country Locale: Seçeneği, sitenin yerel kimliğini belirliyor. Ingilizce içerikli bir site hazirliyorsanız eğer, en_GB şeklinde kalabilir. Almanca siteler icin; de_DE, türkçe siteler için tr_TR şeklinde yazmamız yeterli. Buna da ayrı bir konu dahilinde değineceğim.

Joomla | Global Configuration/Site

Joomla kurulumumuzu tamamladık, Admin paneline de şöyle bir göz gezdirdik. Artık, temel ayarları yapmamızın zamanı geldi. Joomla kurarken, database ile ilgili bilgileri girmiştik. Sitemizin ismini belirlemiştik. O zaman da belirtmiştim, bu bilgileri sonradan değiştirebiliyoruz diye. Bu seçenekleri ve daha fazlasını yönetebildiğimiz bir bölüm var joomla da... Global Configuration.

Joomla backend'de site menusune girdiğimiz zaman, ilk seçenek Global Configuration zaten. Tıklıyoruz...

Resimde gördüğümüz gibi bir panel açılıyor. Panelde 10 tane tab var. Sırasıyla anlatmaya çalışacağım. İlk tabımız, site başlığını taşıyor. Seçenekleri numaralandırdım.

1- Siteniz üzerinde çalışıyorsunuz, ama henuz, ziyeretçilerin dolaşımına açmak istemiyorsunuz. Bu seçenek, sitenizi offline moduna çevirmenizi sağlıyor. Bir şekilde sitenize ulaşan kullanıcılar, offline mesajı ile karşılaşıyorlar.
2- ilk seçeneği kullanarak, sitemizi offline moduna çevirdiğimizde, ziyaretçilerin karşılaşacakları mesajı bu bölümden belirliyoruz. Dilediğimiz yazabiliriz:))
3- System Error Message bölümünden, sistemde herhangi bir sorun olduğu zaman, kullanıcılara görünecek mesajı belirleyebiliyoruz.
4- Site name: joomla kurulumu esnasında, sitemizin ismini belirlemiştik. Eğer yeniden değişiklik yapmak istersek, bu bölümden yapıyoruz.
5- Show unauthorised links: Joomla'da, ileriki aşamalarda değineceğimiz güzel bir özellik var. Şifre korumalı sayfalar yapabiliyoruz. Sadece kayıtlı kullanıcıların gorebileceği sayfalar. Bu seçenek, kullanıcılar için hazırladığımız sayfaların linklerinin, kayıtlı olmayan kullanıcılar tarafından görüntülenmesi ile ilgili izinleri belirliyor. No seçili olduğu zaman, özel sayfaların linklerini sadece giriş yapan kayıtlı kullanıcılar görüyor; Yes seçili olduğu zaman da, tüm ziyaretçiler, özel sayfaların linklerini gorebiliyor, ancak içeriğini görüntüleyebilmeleri için, kayıt olmaları gerekiyor.
6- Allow User Registration: Kullanıcıların sitenize kaydolmalarını sağlayan izin burdan veriliyor.
7- Use New Account Activation: Kullanıcılar kayıt olurken, mail adreslerinin doğruluğunu sınamak için, bir aktivasyon maili gönderilir. Bu bölümden o opsiyonu açıyoruz. Yes seçili olduğu sürece, aktivasyon linki gönderilir. No'yu seçerek kapatabliriz.
8- Require Unique E-mail: Kullanıcılar kaydolurken bir email adresi belirtebiliyorlar. Bu seçenek, bir mail adresinin, birden fazla kullanıcı için kullanılıp kullanılamayacağını belirliyor. Seçenek Yes iken, her kullanıcını ayrı bir mail adresi ile kaydolmak zorundadır. Örnegin Ali ve Veli diye iki ayrı kullanıcı sitenize kaydolmak istedi. Ama ikisinin de kayıt formunda girdiği mail aynı. O zaman sistem, ikinci kaydolmaya çalışan kullanıcının mailine onay vermeyecektir.
9- Front-end Login: Backend in ne demek olduğunu iyi kötü anlatmıştık. Frontend de bunun tam tersidir. Sitenizin görünen yüzüne Frontend denir. Kullanıcıların, sitenin görünen yüzünden login olmalarını sağlayan bir login bölümü var site modulleri içerisinde. Bu seçeneği Yes olarak bıraktığımızda, kullanıcılar hesaplarına giriş yapabilirler, yeni kullanıcı kayıdı mümkün olur. No seçeneği seçili iken, kullanıcı kaydı iptal olur, kullanıcılar giriş yapamaz.
10- Front-end User Params: Bu seçenek yes'de kaldığı zaman, userların tüm seçenekleri etkin kalıyor. No dediğimizde, kayıtlı kullanıcıların tüm parametreleri geçersiz kılınıyor.
11- Debug Site: Siteyi yaparken, serverin, mySql snucusunun ayarlarını görmek istediniz. Bu seçenek aktifken, sitenin önyüzünde, bahsi geçen ayarlar listelenir. Bu bir nevi güvenlik açığı demektir. Bence hiç kalkışmayın:)
12- Default WYSIWYG Editor: Site içeriğini oluştururken, metin yazacağız, resim ekleyeceğiz, Flash movie'ler koyacağız sayfalarımıza. Bütün bu fonksiyonları yerine getirebilmek için joomla da bir editörü kullanıyoruz. TinyMCE editoru, zengin bir editör. Az önce saydigim bütün islemleri yerine getirebiliyor. Bunu secmenizi tavsiye ediyorum. Diğer seçenekte, bir editör kullanmıyor Joomla. HTML kodlarına hakim olmanız lazım sayfalarınızı düzenlemek için.
13- List Length: Şimdi, joomla backend'de bi sürü liste görünümü var. Eklentilerin içeriklerinde olsun, joomla'da sitemize içerik eklemek için kullandığımız standart Content araçlarında olsun. Bu listeler normalde bi sayfada 30 öğe görüntüler. Bu kısımdan, o listelerin içereceği öğelerin sayısını 5 ila 50 arasında değiştirebiliyoruz.
14- Favourites Site Icon: Sitenin adres çubuğunda görünen icon vardır ya hani. Burdan onu belirliyoruz. Joomla bu icon'u, images dizininin içinden arıyor. Beğendiğimiz bir icon'u FTP den images dizininin içerisine gönderdikten sonra, dosya ismini buradaki boşluğa yazarak görüntülenmesini sağlıyoruz.

Diğer tablara bakalım şimdi de....